Народна

Песните од Егејот – тивкиот отпор што го чува македонскиот идентитет

Објавено

пред 3 дена

на

април 8, 2026

Од

Музиката отсекогаш била многу повеќе од уметност, таа е сведоштво, емоција и чувар на корените. Во таа насока, Естрада.мк продолжува да потсетува дека токму преку песната, македонскиот народ успеал да го сочува својот идентитет и во најтешките времиња.

Овој пат се навраќаме на песните од егејскиот дел на Македонија, песни кои не се само мелодија, туку и симбол на отпор, болка и непокор.

Во минатото, за многу Македонци од Егејска Македонија, пеењето на македонски песни не било дозволено. Според сведоштвата што се пренесуваат од генерација на генерација, тие што биле фатени како пеат на својот мајчин јазик, без разлика дали јавно или во приватност, биле строго казнувани. Во такви услови, песната не исчезнала, туку станала потивка, но уште посилна.

Македонските песни се пееле кришум, во домовите, по полињата, на пат, тивко, со страв некој да не ги чуе. Но и покрај тоа, тие опстанале. Се пренесувале од уста на уста, од срце на срце, станувајќи дел од колективната меморија на народот.

Меѓу тие песни што го преживеале времето и забраните се „Твојте очи, Лено мори“, „Излегу да се расшета“, „Ој јаворе, јаворе“, „Мори чупи Костурчанки“, „Киниса да ода В’бел на гости“ и многу, многу други. Во нив се вплетени љубовта, тагата, носталгијата и копнежот по родниот крај, чувства кои не можеле да бидат замолчени.

Денес, овие песни се слободно пеени и прифатени како дел од македонското музичко богатство. Она што некогаш било шепот, денес е гласно изразена традиција. Но нивната вистинска вредност лежи токму во тоа што успеале да опстанат и покрај обидите да бидат избришани.

Зачувувањето на овие песни не е само прашање на музика, туку и на идентитет. Тие се жив доказ за истрајноста на еден народ, за неговата врска со корените и за силата на културата која не може да биде забранета.

Затоа, секоја испеана строфа од овие песни денес не е само уживање, туку и почит кон минатото бидејќи, чувајќи ги песните од заборав, ги чуваме и сопствените корени.

Поврзани теми:

Не пропуштајте

Младата Викторија Ефтимова го претстави новиот сингл „Идеали“

Продолжи со читање

Народна

Да не ги заборавиме корените – Петранка Костадинова

Објавено

пред 2 недели

на

март 31, 2026

Од

Цаци

Пред повеќе од три децении, во една поинаква музичка ера, беше создаден единствениот LP проект на Петранка Костадинова, дело кое долго време тивко постоеше во архивите, далеку од очите на јавноста.

Денес, благодарение на современата технологија и љубовта кон традицијата, овој вреден музички запис конечно добива нов живот. Дигитализиран и звучно обновен, проектот повторно е достапен за публиката, носејќи ја со себе истата онаа емоција, но во ново, почисто руво.

Оваа иницијатива не доаѓа од институции, туку од најискреното место, семејството. Нејзините синови, водени од почит и гордост, решија да го зачуваат делото на својата мајка и да го направат достапно за идните генерации. Со тоа, музиката на Петранка повеќе не е само архивски материјал, туку живо сведоштво за едно време, еден глас и една традиција.

Зад целиот проект стои Горан Алачки како продуцент, аранжер и хармоника. Во реализацијата учествува голем народен оркестар во состав Ристо Краповски на кларинет, Радослав Шутевски на тапани, Лилјана Автовска на флејта, Благоја Маротов на контрабас, Валентино Бенедети на гитара и Љупчо Каргов на мандолина.

Петранка Костадинова важи за една од многуте значајните и впечатливи фигури во македонската народна музика. Нејзиниот автентичен израз, препознатлив вокал и емоцијата што ја носеше во секоја изведба ја вбројуваат меѓу легендите кои оставиле неизбришлива трага. Зад себе остави низа антологиски песни како „Не кажувај либе добра ноќ“, „Во Струмица на улица“, „Мајсторе, мајсторе“, „А бре воденичаре“, „Заплакало е Мариово“, како и многу други кои и денес се слушаат со ист жар и почит.

Не смееме да дозволиме ваквите имиња да паднат во заборав. Токму тие се темелите врз кои е изградена македонската народна музика. Нивните песни не се само мелодии, тие се наш корен, наш идентитет и наш духовен код. Да ги зачуваме значи да се зачуваме себеси.

Редакцијата на Естрада.мк ќе продолжи да создава вакви содржини, со цел да потсетува и да оддава почит на великаните кои ја обликувале македонската музичка сцена. Во наредните текстови ќе се осврнеме и на делото на други легенди чии гласови и песни засекогаш остануваат дел од нашата културна ризница.

Вистинската музика не старее.